TGAU Daearyddiaeth - Dysgu o 2025

new_releases
Llyfrynnau Deunydd Enghreifftiol Uned 1, 2 a 3 Haf 2026 a Datblygiad Proffesiynol Parhaus (CPD) wedi'i recordio ymlaen llaw ar Adborth Haf 2026 bellach ar Porth

Mae Llyfrynnau Enghreifftiol Haf 2026 a'r sleidiau adborth ar arholiadau 2026 sydd wedi'u recordio ymlaen llaw bellach ar Porth ac yn barod i'w lawrlwytho. Ar gyfer y llyfrynnau enghreifftiol, ewch i Porth ac yna Adnoddau – Deunydd Cefnogi Pwnc-benodol yn cynnwys DPP ac Enghreifftiau ac yna Daearyddiaeth – CBAC – TGAU – Deunyddiau Enghreifftiol – 2026 – Cymraeg neu Saesneg. Ar gyfer y sleidiau adborth sydd wedi'u recordio ymlaen llaw, newidiwch 'Deunyddiau Enghreifftiol' i 'CPD'.

new_releases
Ffurflenni Datganiad y Ganolfan ar gyfer cymwysterau cyffredinol CBAC

Cadwch lygad am gylchlythyr mis Medi, a fydd yn esbonio sut rydym wedi diweddaru ein trefniadau o ran casglu ffurflenni datganiad y ganolfan. Bydd un cyswllt digidol yn awr yn cael ei ddefnyddio i gasglu'r holl ddatganiadau yn hytrach na'r dogfennau unigol y byddwch wedi arfer â nhw.  

 

Mae terfyn amser newydd ar gyfer cyflwyno hefyd, sef 24 Mawrth. Mae hyn yn berthnasol i bob cymhwyster sydd â gofyniad am ddatganiad y ganolfan.  

new_releases
Diweddariad i Ffolder Adnoddau Cyn-ryddhau Uned 4

23 Medi 2026: Yn dilyn adroddiad am broblem lle nad oedd hypergysylltau'r wefan yn gweithio yn y Llyfryn Adnoddau Asesiad Di-arholiad Uned 4 newydd, mae fersiwn wedi'i diweddaru gyda hypergysylltau sy'n gweithio bellach wedi'i huwchlwytho i Porth. Ymddiheuriadau am unrhyw broblemau a achoswyd gan y ffaith nad oedd yr hypergysylltau gwreiddiol yn gweithio.

new_releases
Uned 4 - Ffolder Adnoddau Wedi’i Rhyddhau Ymlaen Llaw nawr ar gael ar Porth

Mae Ffolder Adnoddau Uned 4 nawr ar gael i’w lawrlwytho o Porth. Ewch i: Dewislen – Adnoddau – Arholiadau ac Asesiadau – Tasgau Asesiadau Di-arholiad  - Daearyddiaeth – CBAC – TGAU – Deunyddiau wedi’u rhyddhau ymlaen llaw – 2026 – Cymraeg/Saesneg

new_releases
Nodiadau EDI y fanyleb newydd nawr ar gael

Mae'r nodiadau Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant (EDI) newydd, i gyd-fynd â holl gynnwys y fanyleb, nawr ar gael yn y tab Canllawiau Addysgu. Darllenwch y rhain a chymhwyswch nhw yn eich gwaith dysgu ac addysgu.

new_releases
Diweddariad Allwedd Deunyddiau Asesu Enghreifftiol Uned 3

03/07/26 - mae fersiwn newydd o ddogfen Deunyddiau Asesu Enghreifftiol Uned 3 wedi'i lanlwytho heddiw. Mae hyn yn cynnwys gwelliant i'r allwedd ar Fap 1, tudalen 2 o'r papur arholiad enghreifftiol.

new_releases
Cyflwyno testunau sensitif i'r ystafell ddosbarth – Cefnogi athrawon ledled Cymru

Gall addysgu a dysgu ei gwneud yn ofynnol i athrawon a dysgwyr ymgysylltu â materion sensitif. Er mwyn cefnogi ymarferwyr sy'n cyflwyno ein cymwysterau Gwneud-i-Gymru, rydym wedi datblygu dogfen ganllawiau newydd ar gyflwyno testunau sensitif yn yr ystafell ddosbarth. Gallwch gael mynediad i'n canllawiau drwy'r cyswllt canlynol.

new_releases
Canllawiau Gwaith Maes 2027 a dogfennau Tasgau Posibl ar gael nawr!

Mae sleidiau canllaw gwaith maes newydd a dogfennau tasgau posibl ar gyfer pynciau Newid dros amser a Chynaliadwyedd 2027 bellach yn y tab Canllawiau Gwaith Maes.

new_releases
Adnoddau a Chyfleoedd Cyngor Astudiaethau Maes Uned 2: Mai 2026

Gweler y tab Canllawiau Gwaith Maes am wybodaeth gan y Cyngor Astudiaethau Maes ynglŷn â'r hyn y gallant ei gynnig i helpu a chefnogi eich gwaith maes Uned 2. Maent yn awyddus i fod yn rhan a gallant gynnig adnoddau, diwrnodau maes a chefnogaeth ardderchog.

new_releases
Dau ddiweddariad: Mai 2026

Mae ganddon ni adnodd newydd a chyfoes gwych ynghylch prosesau arfordirol ar hyd arfordir Holderness yn nwyrain Sir Efrog, sy’n berffaith ar gyfer addysgu’r adran ar arfordiroedd yn yr Uned 1 newydd. Mae i’w weld yn y tab Canllawiau Addysgu.’  

   

‘Dan y tab Canllawiau Gwaith Maes, fe welwch ddogfen â dau gyswllt am sut i gadw gwaith Asesu di-arholiad yn ddiogel a gyda mynediad dan reolaeth drwy Hwb yn ystod y tasgau ysgrifennu dan reolaeth ac wedi’u hamseru ar gyfer Uned 2 ac Uned 4.

new_releases
Dysgu Proffesiynol

I gael rhagor o wybodaeth am y cyrsiau Dysgu Proffesiynol ar gyfer y cymwysterau TGAU Gwneud-i-Gymru newydd, ewch i'r dudalen Dysgu Proffesiynol yma.

new_releases
Cynllun Benthyca Offer Tywydd y Gymdeithas Frenhinol

Eisiau benthyg offer mesur tywydd o ansawdd uchel am ddim? Dysgwch am gynllun Benthyg Offeryn y Gymdeithas Feteorolegol Frenhinol yma.

new_releases
Dyddiadau Cyflwyno Uned 2 a Uned 4

Mae dyddiadau cyflwyno yr asesiadau di-arholiad (ADA) ar gyfer y fanyleb newydd bellach wedi eu cadarnhau. Bydd Uned 2 ar 5ed Chwefror (trwy Surpass) a bydd Uned 4 ar 5ed Mai (trwy IAMIS), y ddau yn y flwyddyn y bydd yr Uned yn cael ei dyfarnu. Bydd llawlyfrau ADA wedi'u diweddaru ar gyfer Unedau 2 a 4 yn cael eu cyhoeddi yn fuan.

new_releases
Cyfleoedd Gwaith Maes yn Gwersyll yr Urdd, Pentre Ifan

Hoffem eich gwneud yn ymwybodol o gyfleoedd cyffrous i gyflawni eich gwaith maes Uned 2, yn Gymraeg neu'n Saesneg, yng nghanol Gwersyll yr Urdd Pentre Ifan ym Mhenfro. Gweler y taflenni gwybodaeth yn yr adran Cyfarwyddiadau Gwaith Maes am ragor o fanylion ar beth sydd ar gael a sut i gofrestru!

new_releases
Profiad Gwaith Daearyddiaeth Rhithwir RGS

Mae'r RGS newydd lansio profiad gwaith rhithwir daearyddiaeth newydd gyda Springpod. Mae'r modiwl yma: https://www.rgs.springpod.com/experiences/careers-using-geography. Yn rhy aml, rydym yn clywed nad yw pobl ifanc yn gwybod am yrfaoedd mewn/gyda daearyddiaeth. Rydym yn gwybod bod profiad gwaith yn un ffordd allweddol y mae pobl ifanc yn darganfod am swyddi mewn daearyddiaeth a pherthnasedd daearyddiaeth yn broffesiynol. Ond rydym hefyd yn gwybod bod y rhai sy'n cael mynediad at brofiad gwaith yn bersonol yn gyfyngedig a bod mynediad yn anwastad iawn.

Mae'r rhaglen newydd - sy'n cymryd lens cwricwlwm daearyddiaeth - yn cynnwys modiwlau rhyngweithiol, gweithgareddau ymarferol, a mewnwelediadau gan weithwyr proffesiynol yn y maes. Y nod yw helpu myfyrwyr i ddeall sut y gall daearyddiaeth arwain at wahanol lwybrau gyrfa ac effaith sgiliau daearyddol ar draws gwahanol sectorau. Mae mynediad iddo am ddim ac mae'n anelu at ehangu cyfranogiad mewn gyrfaoedd sy'n gysylltiedig â daearyddiaeth.

new_releases
Cylchlythyr newydd i ddod yn fuan!

Tanysgrifiwch i dderbyn ein cylchlythyr er mwyn cael y wybodaeth ddiweddaraf gan dîm eich pwnc.

Drwy danysgrifio, byddwch chi’n derbyn adnoddau wedi’u teilwra i’w defnyddio yn yr ystafell ddosbarth, y newyddion diweddaraf am y pwnc, argymhellion gan arbenigwyr, cyrsiau dysgu proffesiynol, a swyddi gwag Arholi perthnasol. Bydd popeth wedi’i roi at ei gilydd gan gadw eich anghenion addysgu chi mewn golwg.

Tanysgrifiwch yma

Dysgu: Medi 2025
Codau Cyfeirio Codau info

Bydd y cymhwyster TGAU Daearyddiaeth yn cefnogi'r Cwricwlwm i Gymru drwy wneud hyn:

  • Cefnogi'r datganiadau o'r hyn sy'n bwysig, gan roi cyfle i'r dysgwyr:
    • feithrin dealltwriaeth ddyfnach o'r cysyniadau sy'n sail i'r dyniaethau, a sut i'w cymhwyso mewn cyd-destunau lleol, cenedlaethol a byd-eang
    • bod o gymorth i ddysgwyr gasglu, cyfiawnhau, cyflwyno, dadansoddi a gwerthuso ystod o dystiolaeth
    • archwilio sut a pham y gall dehongliadau wahaniaethu, ac wrth ddatblygu dealltwriaeth feirniadol o ystod o ddehongliadau a ffyrdd o gyfleu elfennau a gasglwyd o amrywiaeth o dystiolaeth
    • profi rhyfeddod y byd naturiol
    • deall a gwerthfawrogi sut a pham mae lleoedd, tirwedd ac amgylchedd yn newid, yn lleol, yng Nghymru yn ogystal ag yn fyd-eang
    • datblygu dealltwriaeth o sut y gall gweithredoedd dynol yn y gorffennol a’r presennol effeithio ar y berthynas rhwng y byd naturiol a phobl
    • dwysáu ymwybyddiaeth dysgwyr o’r modd y mae’r gweithredoedd hyn yn dylanwadu ar gynaliadwyedd ein byd yn y dyfodol a’r newid yn yr hinsawdd
    • gwerthfawrogi sut mae esblygiad lleoedd, cymunedau a chymdeithasau yn cael ei sbarduno gan y rhyngweithio sydd rhwng ystod o ffactorau, gan gynnwys prosesau amgylcheddol, economaidd, cymdeithasol, gwleidyddol a diwylliannol, ynghyd â gweithredoedd pobl
    • meithrin dealltwriaeth o'u cyfrifoldebau fel dinasyddion Cymru a'r byd rhyng-gysylltiedig ehangach.
    • annog dysgwyr i ddatblygu fel dinasyddion byd-eang hunanymwybodol, gwybodus, moesegol sy'n myfyrio'n feirniadol ar eu credoau, gwerthoedd a'u hagweddau eu hunain ac eraill
  • Cefnogi'r egwyddorion cynnydd drwy annog dysgwyr i:
    • ofyn cwestiynau ymholi cynyddol soffistigedig
    • dangos mwy o annibyniaeth wrth ddod o hyd i wybodaeth addas, gan wneud rhagfynegiadau a damcaniaethau gwybodus, a gwneud penderfyniadau
    • cynyddu eu gwybodaeth a chysyniadau sylfaenol eang a dwfn
    • meithrin dealltwriaeth ohonyn nhw eu hunain yn y byd
    • dangos y gallu i weithio gyda nifer cynyddol o ffynonellau gwybodaeth fwyfwy soffistigedig, a dealltwriaeth gynyddol o ffyrdd o ymdrin â hanesion anghyson neu sy'n gwrthdaro
    • dangos gallu cynyddol i drosglwyddo sgiliau a gwybodaeth bresennol i gyd-destunau sy'n newydd ac yn gynyddol anghyfarwydd.
  • Cefnogi'r ystyriaethau pwnc-benodol ar gyfer Daearyddiaeth drwy:
    • gynnig cyfleoedd i ddeall ac ymchwilio tirweddau ffisegol a dynol, a chyd-destun ar gyfer achosion a chanlyniadau rhyngberthnasoedd a rhyngddibyniaeth ffisegol a dynol sy’n nodweddu ein byd modern
    • cynnig cyfleoedd i ddeall ac ymchwilio materion daearyddol allweddol
    • darparu sgiliau i’r dysgwyr gwestiynu, defnyddio a dadansoddi mapiau, delweddau a systemau gwybodaeth ddaearyddol
    • darparu sgiliau daearyddol i’r dysgwyr ffurfio cwestiynau ymchwil, ac i gasglu, trin a chyflwyno data fel eu bod yn gallu gwerthuso a meddwl yn feirniadol am broblemau a materion
    • darparu amrywiaeth o gyfleoedd i ddysgu yn yr awyr agored, drwy gyfrwng gwaith maes a'r ystafell ddosbarth yn yr awyr agored, ac i brofi a myfyrio ar ryfeddod y byd naturiol mewn amrywiaeth o amgylcheddau ffisegol, dynol a hanesyddol.

Bydd y cymhwyster TGAU Daearyddiaeth yn seiliedig ar y cysyniadau daearyddol canlynol hefyd sydd wedi'u rhestru yn adran 6.1 o'r Meini Prawf Cymeradwyo cyhoeddedig:

  • lle a gofod
  • graddfa
  • proses
  • parhad a newid
  • rhyngberthnasoedd
  • amrywiaeth
  • amgylchedd

Mae pob un o'r cysyniadau hyn wedi'i fapio i'r cysyniadau a nodwyd yng nghanllawiau 'dylunio eich cwricwlwm' Llywodraeth Cymru yn ogystal â'r datganiadau o'r hyn sy'n bwysig a chamau cynnydd y Dyniaethau.  Maen nhw wedi'u mapio hefyd i gysyniadau'r Gymdeithas Ddaearyddol.

keyboard_arrow_down Darllen mwy keyboard_arrow_up Darllen llai

Cefnogi ein cymwysterau Gwneud-i-Gymru gydag adnoddau wedi'u teilwra sy’n RHAD AC AM DDIM



Darganfyddwch bopeth sydd gan ein gwefan newydd Adnoddau Digidol i'w gynnig >

WJEC/CBAC TEITLAU WEDI'U CYMERADWYO

Teitl

ISBN

CBAC TGAU Daearyddiaeth: Canllaw Astudio ac Adolygu

9781917481465

photo of Rob Pengelly
Oes gennych chi gwestiwn?
Rob Pengelly
phone_outline 029 2026 5114
Subject Officer
Mae ein tîm pwnc yn hapus i'ch helpu gyda'ch holl ymholiadau sy'n ymwneud ag addysgu a dysgu ein manylebau. Mae ein Swyddogion Pwnc yn athrawon profiadol ac maen nhw yma i'ch cefnogi chi i gyflawni ein cymwysterau. Cysylltwch â ni trwy e-bost neu ffôn.
Swyddog Cefnogaeth Pwnc
Mae ein harbenigwyr pwnc yma i'ch helpu chi wrth gyflwyno ein cymwysterau.
person_outline Amy Allen
phone_outline 029 2240 4276
Cysylltwch
Oes gennych gwestiwn?
Person Vector